Esnerken Ağız Kapama

Charles Panati - Sıradan Şeylerin Sıradışı Kökleri


Esnerken Ağız Kapama:

İlkçağ, Ortadoğu

Bugün esnerken ağız kapama kibarlığın olmazsa olmazlarından biri olarak görülür. Ama bu âdetin aslında nezaketten değil kocaman bir esneme esnasında ruhun ve de hayatın vücuttan ayrılabileceği korkusundan kaynaklanmaktaydı. Ağza kapatılan bir el ise hayat gücünün içerde tutulmasına yarıyordu.

Eski insan, sonrasında ne kadar yanlış yorumlamış olsa da yaşam mücadelesi veren bir bebeğin doğumdan kısa bir süre sonra esnediğini doğru bir şekilde gözlemledi (Aslında bebeğin ciğerlerine fazladan oksijen çekmek adına bir refleksidir bu). Bebek ölümlerinin çok fazla olmasını da eski doktorlar başka bir açıklama geliştiremedikleri için esnemeye bağlıyorlardı. Aciz bebek koruyucu bir elle ağzını kapatamıyordu. Romalı doktorlar, annelere bebeğin ilk aylarında özellikle nöbet tutmaları ve yeni doğanın her esnemesinde ağzını kendi elleriyle kapamaları tavsiyesini vermekteydiler.

Bugün esnerken kafayı çevirme de terbiyenin bir göstergesi olarak düşünülüyor. Ama nezaketin, âdetin kökeniyle hiçbir ilgisinin olmadığı gibi esneme sonrası dilenen özürle de alakası yoktur. Eski insan ayrıca doğru bir şekilde esnemenin bulaşıcı olduğunu gözlemledi. Dolayısıyla bir esneme nasıl ki esneyen kişi için tehlikeliyse bu tehlikeye başkaları da yakalanabilirdi, aynı bir salgın gibi. Çünkü özür de arkadaşları böyle bir ölümcül tehlikeye maruz bırakmaktan ötürüydü.

Modern bilim ise esnemeyi, özellikle yeni uyanıldığında, fiziksel olarak yorgun olunduğunda ve de sıkı bir egzersizin ilk safhalarındaki vücudun ani oksijen ihtiyacı olarak açıklıyor. Ancak esnemenin bulaşıcılığıyla alakalı fizyolojik bir açıklama hâlâ mevcut değil. Sadece esneyen bir insan görüntüsünün beyindeki görme merkezine gittiğini oradan da bunun esneme merkezine geçtiğini biliyoruz. Niye böyle belirli bir geçiş olduğu da bugün bizim için esrarını koruyor. Tıpkı esnemenin ilk insan için esrarlı olması gibi.

Charles Panati - Sıradan Şeylerin Sıradışı Kökleri







Share this article :

Yorum Gönder

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.

 
SUPPORT / DESTEK : ATLAS
Copyright © 2014 ATLASİZM