Yerkürenin En Güzel Tarihi

Jacques Girardon - Yerkürenin En Güzel Tarihi


BİZİM BENCİL YILDIZ

JACQUES GIRARDON: Ya Güneş 'imiz? Şu anda yeni bir gezegen için malzeme üretiyor mu?

ANDRE BRAHIC: Gerçekte iki tür yıldız vardır: Benciller ve cömertler. Güneş'in de aralarında bulunduğu benciller, karbondan sonra üretimi durdururlar; pek harcama yapmazlar, uzun yıllar - milyarlarca yıl boyunca, pintice yaşarlar. Giderek soğuyan küçük bir yıldız kalıntısı halinde yaşamlarını noktalarken, ürettikleri maddeler merkezlerinde kalır. Cömert yıldızlarsa son derece lüks bir yaşam sürerler, çok parlaktırlar ve çok enerji harcarlar. Art arda karbon, azot, oksijen, alüminyum, silisyum, kükürt ve klor . . . son olarak da demir yaparlar. Ama bu çok uzun sürmez, on - yirmi milyon yıllık bir ömrün sonunda, kaynayan tencere gibi fokurdayacaklarına, gözlerimize muhteşem bir havai fişek ziyafeti çektikten sonra patlarlar.

JACQUES GIRARDON: Bu nasıl olur?

ANDRE BRAHIC: Aslında, bir televizyon patladığı zaman ne oluyorsa o olur. İçe çöküşün ardından bir sıçrama, bir patlama gerçekleşir. Yıldızda da benzer bir olay yaşanır. Süpernova denilen şeydir bu. Üretilen elementler süpersonik hızla kozmosa fırlatılır. Bu dolu dolu yaşamdan geriye, yalnızca bir kara delik ya da bir nötron yıldızı halindeki, son derece yoğun çekirdek bölüm kalır.

JACQUES GIRARDON: Patlama gerçekten o kadar göz alıcı mıdır?

ANDRE BRAHIC: Göz alıcı demek az bile! Birkaç gün boyunca süpernova, bir galakside yer alan binlerce milyar yıldız kadar parlar. Sonraki yüzyıllarda dev bir şok dalgası uzayı süpürür ve yüksek enerjili parçacıklardan oluşan olağanüstü bulutlar ortalığa saçılır. Neyse ki son zamanlarda yakınımızda süpernova gözükmedi; en yakın komşularımız da şimdilik patlayamayacak kadar cılız yıldızlar!

Jacques Girardon - Yerkürenin En Güzel Tarihi







Share this article :

Yorum Gönder

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.

 
SUPPORT / DESTEK : ATLAS
Copyright © 2014 ATLASİZM