DAHİLER DE ÖĞRENCİYDİ

Gerhard Prause - Dahiler de Öğrenciydi


THEODOR FONTANE (1819 -1898)

Neuruppin'de doğan, «İkinci Alman Devleti» çağında «Effi Brist» gibi başyapıtların, daha pek çok gerçekçi romanın yazarı olan Theodor Fontane okulun verdiği, gösterdiği her şeye karşı umursamaz kalmıştı. Yalnız tarih ve politikaya ilgi duyar, düzenli gazete okurdu. «Eğer on yaşındayken ne olmak istediğim sorulsaydı hemen tarih profesörü cevabını verirdim.» diyen Fontane onüç yaşında ortaokul bitirme sınavına yalnız «tarih» ten hazırdı.

Neuruppin Lisesine oniki yaşında girmiş, o yaşa dek öğrenimini babasının eczane işlettiği Swinemün’de de sürdürmüştü. Bazı kez babasının özel öğretimine giriyor, bazı kez okula gönderiliyordu. Plansız, düzensiz bir gidişti bu... Neuruppin ortaokuluna tüberküloz hastası bir müdürün yanında yatıp kalkarak başladı, bir yıl sonra eczacılık öğrenmek üzere babası tarafından Berlin'de bir meslek okuluna yazdırıldı. Ama okulda ne öğretiliyorsa tümüne boş vermişti genç öğrenci; şurada burada gezip tozmayı yeğ tutuyordu. Son ders yılı geldiğinde okula büsbütün boşvermiş, kahveleri dolaşıp yeni edebi eserleri okumaya koyulmuştu. Onatlı yaşındaki genç kendini gelecek için iyi hazırlanmamış saymakta haklıydı:

«Biraz yazarlık yeteneği ile kötü dikilmiş, ütüsüz bir pantolondan başka yaşam için gerekli ne param, ne pulum, ne aile desteğim, ne diplomam, ne bilgim ne de doğru dürüst sağlığım var.»

Her şeye karşın Fontane eczacılık öğrenimini tamamlamış, hatta «ruhsat» almışsa da mesleğine başlayamamıştı; babası kumar yoluna eczaneyi satıp parasını yitirmiş, yazar için türlü işlere girip çıkma çağı başlamıştı. Müze bekçisi veya tren kondüktörü olmak istiyordu, işe bir bahçe yapım kurumu sekreterliği ile başladı, bunu öğretmenlik, gazete muhabirliği, kitaplık memurluğu izledi, orduya girmeyi tasarladı, bir süre savaş röportajcılığı ile oyalandı, sonuçta elli altı yaşında, evli ve yedi çocuk sahibi yorgun bir yazar olarak Berlin Sanat Akademisi baş sekreterliğine atandı. Fakat karısı ancak altı hafta rahat nefes alabildi, kocası şefinin sevimli bir kişi olmaması nedeniyle iki ay sonra istifasını vermişti. Ve Fontane sonuçta kendisine zevk veren tek uğraşıda karar kıldı; roman yazmak.

Sonradan başarıyla sonuçlanacak olan yaşam öyküsü Fontane'nin okuldaki tutum nedenini belirler; özgürlüğün kısıtlanması, kural, kuram ve emirlere karşı sürekli başkaldırı eğilimi.

Gerhard Prause - Dahiler de Öğrenciydi






Share this article :

Yorum Gönder

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.

 
SUPPORT / DESTEK : ATLAS
Copyright © 2014 ATLASİZM