İLKLERİN KİTABI

Trevor Homer - İlklerin Kitabı


Beton

Modern binalarda çimentonun suyla karıştırılıp kalıba dökülmesiyle oluşturulan beton yapı malzemesini, eski dönemlerde çimento yerine deniz kumunu suyla karıştırıp, içine pekişmesi için çakıl taşları ilave ederek kuvvetlendirmişler, sıva malzemesi olarak ise kireci suyla karıştırmışlardır. Sonuçta ortaya bir tür beton çıkmıştır.

İlk alçı ve kireç taşı M.Ö.2500 yılında Mısırlılar tarafından, piramitleri yaparken kullanılmış olup, daha sonra bundan esinlenerek taş blokları birbirine yapıştırmak, aralarındaki boşlukları kapatıp bir seviyeye getirmek için baş yapı malzemesi haline gelmiştir. Nil deltasından elde ettikleri oldukça fazla miktardaki alçı taşını Giza platosu üzerine yayarak içine kireç taşı da katan Mısırlılar, bunları piramitlerin inşasında kullanmışlardır. Bölgedeki kereste kıtlığından dolayı ateşte pişirilmiş briket yerine, kireç ve alçı taşını kıvama getirmek için yeterli olan güneş ısısı işlerini kolaylaştırmış, böylece binaların yapımında ideal malzeme haline gelmiştir. Ayrıca alçı çok hafif bir madde olduğu için, kurumaya bırakılan alçıdan yapılmış blokların sadece yüzde 50 oranında bir güç sarf ederek yeni yapılanlarla yer değiştirilmesi kolaylıkla mümkün olmaktaydı.

İlk çimentosuz beton Romalılar tarafından yapılmış olup, kireç, volkanik krater taşı ve çakıl taşının karışımıyla elde edilmiştir. Romalı mimar Vitrivius'un M.Ö.20 yılındaki kayıtlarına göre, Romalıların elde ettikleri bu beton türü çok dayanıklı bir malzemedir, daha sonra özellikle rutubet tutmaması nedeniyle modern zamanların en tercih edilen yapı tekniği haline gelmiştir. Bu teknik yapının zamanla zayıflamasına neden olan fazla suyu önleyici özellik taşımaktadır. Romalılar bu teknikte Roma'daki 2000 yıllık ünlü Pantheon katedralini yapmışlardır.

İlk kum, kireç ve çimento ile yapılmış beton bina 1779 yılında Amerikali Bry Higgins tarafından denenmiş olup, bilindiği üzere en sağlam yapı tekniğidir ve özellikle binaların iç duvarlarının inşası ve dekorasyonunda kullanılmaktadır. Ancak Higgins'ten önce birçok medeniyet tarafından genellikle duvarlarını dekore etmek üzere kullanılmış olduğu, sonradan ortaya çıkmıştır.

Betonarme

İlkin 1823-1906 yılları arasında yaşamış Parisli bahçıvan Joseph Monier tarafından 1849 yılında keşfedilen betonarme bina, çelikten yapılmış rotlar üzerine ıslak çimento dökülerek oluşturulan sert ve oldukça dayanıklı zeminin üzerine kat çıkılarak inşa edilmiştir. Rotları iyice birbirine sıkıştıran çimento, böylece üzerine çıkılan katlarının, herhangi bir sarsıntıya ya da yüksek gerilime karşı daha dayanıklı ve kalıcı olmasını sağlamıştır. Monier bu icadıyla 1867 yılında Paris'te düzenlenen bir tanıtımda ödüle layık görülmüştür.

İlk beton cadde 1891 yılında Amerika Birleşik Devletlerinin Ohio eyaletinde Bellefontaine'de yapılmış olup, bugün hala kullanılmaktadır.

İlk beton baraj, 1936 yılında iki adet olarak Amerika'da yapılmış olup, ilki Nevada / Arizona sınırındaki Colorado nehri üzerinde inşa edilen Hoover Barajı, ikincisi ise Washington eyaletindeki Columbiya nehri üzerinde inşa edilen Grand Coule Barajıdır.

Asbest

Yanmaz bez olarak da bilinen Magnezyum silikat içerikli asbest, 2000 yıldan fazla zamandır binaların çatılarında yalıtım malzemesi olarak kullanılan bir maddedir. Ancak eski Mısırlılar onu mumyalama bezi olarak kullanırlarken, eski Yunanlılar gaz lambası fitili olarak kullanmışlar, eski Romalıların ise genellikle ondan ürettikleri yemek peçetelerini, yemek bittiğinde temizlenmeleri için ateşin içine attıkları ortaya çıkmıştır. Ancak M.S. 23-79 yılları arasında yaşamış olan Romalı tarihçi Büyük Pliny, Romalıların asbest işinde çalıştırdığı kölelerin çoğunun ciğerlerinden hastalandıklarını yazmıştır.

İlk asbest 1800 yılında çatı yalıtım malzemesi olarak kullanıldığında devrim yaratmıştır. Ancak özellikle 1917 ve 1918 yıllarında çok sayıda asbest işçisinin genç yaşta ölümüne neden olmuş ve ilkin 1924 yılında onların akciğer kanseri olduğu anlaşılmıştır.

Trevor Homer - İlklerin Kitabı






Share this article :

Yorum Gönder

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.

 
SUPPORT / DESTEK : ATLAS
Copyright © 2014 ATLASİZM