Yerkürenin En Güzel Tarihi

Jacques Girardon - Yerkürenin En Güzel Tarihi


YARATICI PATLAMA

JACQUES GIRARDON: Yıldız demirden fazlasını üretemiyorsa, gezegenimizde bulunan altın, platin, kurşun, hatta uranyum gibi daha ağır elementler nasıl oluşuyor?

ANDRE BRAHIC: Her şey patlama anında olup biter. Patlamayla birlikte yayılan nötronlar, eksik atomların üretilmesini sağlar. Süpernovalar bütün galaksiye tohumlar saçmakla, onu zenginleştirmekle kalmaz, aynı zamanda üretimi de tamamlarlar. Bütün bunların oldukça kısa sürede olup bittiği göz önüne alındığında, en ağır atomların neden genellikle nadir ve pahalı olduğu kolayca anlaşılır.

JACQUES GIRARDON: Yıldızlar bu ağır atomları çok mu çabuk ürettiler?

ANDRE BRAHIC: Gezegenimizin bileşenleri hazırlanana kadar pek çok yıldız kuşağı gelip geçti. 4,5 milyar yıl önce, güneş sistemi doğarken hidrojenle helyumdan daha ağır olan atomlar, kullanılabilir malzeme içinde ancak % 1 'lik bir yer tutuyorlardı.

JACQUES GIRARDON: Bilmediğimiz atomlar üretebilecek, bu söylediklerinizden daha da ağır yıldızlar olabilir mi?

ANDRE BRAHIC: Hayır. Bir top fazla şişerse kararsızlaşır, çok çabuk parçalanır. Bir yıldızın varlık alanının sınırları çok bellidir. İlk baştaki kütlesi yeterli değilse, bir gökcismi asla bir yıldıza dönüşmez. Kütlesi, Güneş'in kütlesinin onda birinden küçük olan bir cismin merkezinde termonükleer tepkimeler ateşlenmez. Tam tersine, Güneş'in kütlesinin yüz katına sahip bir nesne de kararsızdır. Bu yelpazenin içinde, Güneş gibi en zayıf yıldızların çevresine yerleşip kendi halimizde yaşayıp gidebiliriz; oysa gördüğümüz gibi, gelecekteki yaşamın bütün bileşenlerini de, ateşli bir yaşamın ardından kütlesi en yoğun olanlar doğururlar.

JACQUES GIRARDON: Güneş ve gezegenleri aynı anda mı doğdular?

ANDRE BRAHIC: Hemen hemen.

JACQUES GIRARDON: Peki, gelecekte bir yıldızın ya da bir gezegenin doğması neye bağlıdır?

ANDRE BRAHIC: Kütleye. Çok az miktarda madde, bir toz taneciği oluşturur; biraz daha fazlası bir çakıl taşı; daha da fazlası bir kaya; sonra bir göktaşı; ardından Yerküre gelir; derken Jüpiter; bir kahverengi cüce; Güneş; bir yıldız kümesi; bir gökada; bir gökada kümesi... Atomlar Evren'de hareket ederken bir madde "küreciği " kendi ortamından uzaklaştığında, geleceğini şekillendiren şey, kütlesidir.

Jacques Girardon - Yerkürenin En Güzel Tarihi







Share this article :

Yorum Gönder

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.

 
SUPPORT / DESTEK : ATLAS
Copyright © 2014 ATLASİZM