Zihni Allak Bullak Eden 33 Felsefi Bilmece

Peter Cave - Zihni Allak Bullak Eden 33 Felsefi Bilmece



Şahıslar / Etik

6. BAŞLANGIÇTA

İnsafsızca, ayrımcılığa uğradım.

Kimim ben? Ben birkaç yıl önce, belki geçen sene ya da birkaç saniye önce - seksten kaçındığında ya da doğum kontrolü uyguladığında - yaratamadığın kişiyim. Benim gibi milyarlarca, milyarlarca insan var, hepsine de insafsızca davranılıyor.

Aranızdan, insan hayatının değeri hakkında şevkle konuşmak için var olanlar yeterince şanslı. İnsanları hayatta tutmak için çok gayret gösteriyorsunuz. İnsanların öldürülmesini engellemek için düzenlenmiş adalet sistemleriniz, ahlaki baskılarınız, kontrol ve dengeleriniz var. Hastaneleriniz, aşılarınız, ekrana yansıtılan programlarınız var; koruyucu ağlarınız, sağlık yönetmeliğiniz, kadın ve erkek klinikleriniz var. Yaşamaya devam etsinler diye herkesi destekliyorsunuz. Hemen hemen hepiniz, çocukların, yeni doğmuş bebeklerin öldürülmesiyle korkutuldunuz. Çoğunuz geç kalmış kürtajlardan tiksiniyorsunuz: ahlaken ayrım nedir, diyorsunuz, yeni doğmuş bir bebek ve doğuma birkaç saati kalmış rahimdeki cenin arasındaki fark nedir?

Bazılarınız, cinayetle kürtajı eşdeğer tutuyorsunuz. Eğer geç kürtajlar bebek öldürmeye benziyorsa ve dolayısıyla ahlaken yanlışsa, - birazcık daha erken yaptırılan kürtajlar ve daha da erken yaptırılan kürtajlar ne olacak - günleri bu şekilde geriye doğru sayarsak ne olacak? On altı aylık bir ceninle, ondan bir gün küçük olan cenin arasındaki ahlaki ayrım ve bu daha küçük olan ceninle, ondan biraz daha küçük bir cenin arasındaki ahlaki ayrım nedir? Gebe kalma gününe ulaşana dek, günleri bu şekilde geriye doğru sarmaya devam edebiliriz.

Gebelik! Farkı gösteren şey bu. Gebe kalmadan önce, ilerde bir insana dönüşebilecek bireysel bir var oluş yoktur; potansiyel bir insan mevcut değildir. Ancak yumurta döllendiği zaman, duyguları, zekası, istekleri ve hisleri olan potansiyel bir insan ortaya çıkar.

Sizi uzaycı ve sayıcı olmakla suçluyorum. Aslında "materyalist" diyecektim; fakat bunu filozoflar felsefedeki terim anlamıyla anlıyorlar. Evet, gebelik öncesi sperm ve yumurta arasında bazı farklar var (yapıları ve özleri fazlasıyla farklıdır) ama bu sayısal ve coğrafi durum neden ahlaken konuyla ilgili? Burada iki elementin bulunması, bu ikilinin, potansiyel bir insan olduğunu göstermez. Doğru, önceden, hangi spermin, embriyo, cenin, bebek, çocuk ve yetişkin olacak yumurtayı döllemek için en önde gittiğini söyleyemeyiz. Kuşkusuz, döllenmeden önce, belli bir yumurtayı - ona Eggwina diyelim - dölleyecek belli bir sperm - Herm - olması gerek. Eğer böyle olmasa, döllenmiş yumurta oluşmaz. O an (her ne zaman olursa) korunmasız seksle birleşmemek, Herm ve Eggwina' nın birleşmesini önler; döllenmiş yumurta oluşması engellenir ve buna bağlı olarak insanların fazlasıyla değer verdiği cenin, bebek ve yetişkin hayatı da engellenmiş olur.


İnsanları öldürmek yanlışsa, insan yaratmamak da mı yanlış?

Soru' nun özünü anlamak için, bebeklere gelelim. Yine de, yukarıdaki soruya karşılık basit cevaplar var. Bunlardan biri, insanların genellikle ölmek istemedikleri; fakat henüz doğmamış olanların tabii ki istekleri de olmayacak; tabii, şimdilik.

Bebek öldürmenin nesi yanlış? Eğer cevap, basit bir şekilde, onun gelecekte kendi içinde değerli olan bir hayatının olmayacağı ise, o zaman kürtaj ahlaken de yanlış. Bu yüzden, kürtaj yaptırılsaydı, gelecek hayat (çocukluk, yetişkinlik) da kaybedilmiş olacaktı. Aynı şekilde doğum olacak ceninin yaratılması engellenerek, bu gelecekteki hayat yine kaybedilecekti. Geriye dönünce, cinsellikten kaçınma da yanlış olurdu; o da çocuğun ve sonrasında yetişkinin varlığını engelleyecekti.

Elbette, hamile olarak da diğer ceninlerin oluşması engelleniyor. Hiç kimse, mümkün hayatların hepsini yaratmanın olanaklı olduğunu öne sürmüyor. Eğer bunu destekleyemiyorsak da, dünyaya daha çok, daha fazla hayat getirmek de istenmeyen bir durumdur. Bilmece, eğer - eğer - öldürülmediği ya da kürtajla alınmadığı takdirde doğacak kişinin geleceğinin kaybı olduğu için, bebek öldürmek ve kürtaj yaptırmak yanlış olduğuysa, öyleyse doğum kontrolü, seksten kaçınma ve buna denk şeyler de aynı derecede yanlıştır. Aksi takdirde var olacak hayatların kaybı olarak bakarsak, bakirler de, bebek katilleri kadar kötüler. Hala, çoğumuz bunun çılgın bir sonuç olduğuna inanıyor. Bu, namuslu rahip ve rahibelere paradoksal bir biçimde patlayan bir netice. Onlar ki bekaret yemini etmişler, katillerin yanındalar.

* * *
Yanlış olan; bir insanoğlu öldürmeyi yanlış yapan şeyin, o insanın gelecekteki hayatının kaybı olduğunu düşünmektir. Bunu yanlış yapanın, bireyin acısının kaybı olduğunu düşünmek daha makul bir hesaptır. Esmeralda'yı düşünün, ne kadar alışılmadık bir ismi olsa da, yalnızca sıradan bir insandır: gelecekte kendini devam ettirmek gibi bir fikri vardır. Onu öldürerek, onun isteklerine, amaçlarına, niyetlerine karşı geliyoruz. Temelde, yaşamaya devam etmek istiyor. Bu yüzden onu öldürmek yanlış; ve bu yüzden gerçekten ölmek isteyen birini öldürmek yanlış olmayabilir. Bu yüzden gönüllü ötenazi ve yardımlı intihara da izin verilmeli. Dahası, eğer gelecekte kendini devam ettirmesinin bir mantığı ve gelecekte kendini var etme isteği olmayan bir varlığımız varsa, acı çektirmeden o bireyi öldürmek, ona zarar veremez. Böyle insanları öldürmenin neden yanlış olduğu konusunda elbette başka sebepler, iyi sebepler de olabilir; belki, mesela, başka insanlar üzerinde endişeye sebep olabiliriz.

Bu yaklaşımla, cinsel perhiz, doğum kontrol ve kürtaj gelişememiş birey için yanlış değildir. Bunun sebebi, gelecekte kendini devam ettirme arzularının olmasının, direkt bir zarara yol açmamasıdır. Kimse, yumurtanın ve spermin arzuları ve niyetleri olduğunu ciddi bir biçimde düşünmez; kimse ciddi olarak ceninin ne yaptığını düşünmez. Hatta, çok küçük bebekler de böyle kendilerini devam ettirme eğiliminden yoksundurlar. Bebek öldürme ve bazı kürtajlar yine de diğerleri üzerinde, bilhassa anneler üzerinde baskı oluşturacak kadar yanlış olmaya devam edecek. Bebek öldürme ve geç kürtajlarda ortaya çıkan doğal rahatsızlığımızın ve stresimizin yok olmasına izin verseydik, bunun insan olarak üzerimizde önemli yan etkileri olurdu.

Yaratmadıklarımız hakkında bizi haklı çıkarmayı amaçlayan yukarıdaki genel yaklaşıma bir yanıt için, şu ilkeyi bir düşünün. " Kendinize yapılmasını istemediğiniz şey”. (Bunu söylerken aslında kendilerini kandırıyorlarsa bile, memnun olduklarını söylemeye meyillidirler.) Bu gece çocuk yaratmaya başlayacak olursanız, sonuç, muhtemelen size yapılmasından hoşlandığınız şeyi onlara da yaptığınız için memnun olan insanlar olacak; bunu illa ki adlandıracaksak, yaratılmak!

İnsan yaratmak, onlara yapılan bir iyilik olarak sayılabilir mi? Eğer öyleyse, bu geceki flört sınırını biliyorsunuz. Çok dikkatli olun, olumsuz sonuçlara çok dikkat edin.

Peter Cave - Zihni Allak Bullak Eden 33 Felsefi Bilmece







Share this article :

Yorum Gönder

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.

 
SUPPORT / DESTEK : ATLAS
Copyright © 2014 ATLASİZM