Eğlenceli Türk Tarihi

Mustafa Barış Özkök - Eğlenceli Türk Tarihi


UYGURLAR

Uygurlar MÖ I. yüzyıldan MS XIII. yüzyıla kadar yaşamış bir Türk topluluğuydu. Orta Asya’da ayrı ayrı devletler kurdular. Birçok bakımdan çağdaş uluslara örnek oldular. Uygurlar Orta Asya’dan güneye doğru inerek Çin’in kuzey bölgelerine kadar yayıldılar. Çinliler, Uygur Türklerine “Huy-Ho” adını vermişlerdi. Uygurlar ise kendilerinden “Türök” diye söz ediyorlardı. Sonradan, ilk büyük Türk uygarlığını kurdukları için Uygur (uygar) adıyla anıldılar.

İlk Uygur devleti 745’te kuruldu. Bu devlet yüz yıl kadar Moğolistan'ı egemenliği altında tuttu. 846 yılında yıkıldı. Beş yıl kadar sonra ikinci Uygur devleti kuruldu, fakat 20 yıl sonra bu da yıkıldı. Uygurların büyük bölümü yurtlarını bırakıp başka yerlere göç etti. Bu olay “Göç Destanı" ile nesilden nesile anlatılmıştır. Dağılan Uygur boyları 873’te birleşerek yeni bir Uygur devleti kurdular. Büyük Uygur Devleti olarak bilinen bu devlet XIII. yüzyıla kadar varlığını sürdürmeyi başardı.

Sonraları, bu Uygur devletinden bir uruk (sülale) ayrılarak, batıda bir başka Uygur devleti daha kurdu. Doğudaki Uygurlara “Beşbalık (Beşşehir) Uygurları”, batıdakilere de “Karahanlılar” denildi.

Doğu Uygur Devleti

Doğu Uygur (Beşbalık) Devleti’nin başına Buğra Han geçti. Buğra Han içsavaşlarla uğraşmak zorunda kaldı. 1125 yılında zehirlenerek ölünce devlet sarsıldı. Doğu Uygur Devleti’nin hanlarına önceleri Tapgaç denirdi, sonraları ise “Hanlar Hanı” denilmeye başlandı. Devlet yüz yıl kadar kargaşalıklar içinde yaşadı. 1212’de de Cengiz Han bu devlete son verdi.

Et yemiyorlardı

Uygurların hayat biçimleri Göktürklerden başlıca iki biçimde farklıydı: Yerleşik hayata geçmişlerdi ve Mani dinini benimsemişlerdi. Mani dini 762’de Bögü Kağan tarafından resmî devlet dini kabul edildi. Tapınaklar yapıldı. Yerleşik hayata geçtiler. Türk tarihinde ilk defa şehir kurdular. Arami-Süryani alfabeleri karışımı Mani yazısı da Türkçe eserlerin basıldığı bir yazı haline geldi. Et ve süt yenilmesine izin vermeyen ve sadece sebze yenilmesini isteyen bu din onları pasifleştirmişti. Uygurlar çini ve duvar resimleri yaptılar. Yeraltından su kanalları yapıp tarımı geliştirdiler. İpekçilik, pamukçuluk yaptılar.

Mustafa Barış Özkök - Eğlenceli Türk Tarihi







Share this article :

Yorum Gönder

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.

 
SUPPORT / DESTEK : ATLAS
Copyright © 2014 ATLASİZM