Kısa Türkiye Tarihi

Prof. Dr. Sina Akşin - Kısa Türkiye Tarihi


Japon-Rus Savaşı

Bu yıllarda Uzakdoğu’da önemli gelişmeler oluyordu. Kalkınma süreci içinde olan Japonya ile Rusya arasında Mançurya ve Kore’de nüfuz rekabeti baş göstermişti. Bu rekabet savaşa yol açtı (1904-05). Dünyanın hayret dolu bakışları altında Japonya hem karada hem denizde Rusya’yı yenilgiye uğrattı. Bir Asya ülkesinin bir Avrupa ülkesini yeneceğine ihtimal verilmemişti. Rus yenilgisi içte ilk Sovyet ihtilaline yol açtı (1905). Çar, ihtilali bastırabilmek uğruna liberalleri, yani burjuvaziyi yanına almak zorunluluğunu duyduğu için meşrutiyet ilan etmek yoluna gitti. 1906’da seçilmiş ilk Rus meclisi, Duma, toplandı (1906). Rusya öteden beri mutlakiyetin savunucusu ve jandarması olduğu için, oradaki düzen değişikliğinin uluslararası yankıları oldu. 1906’da İran’da, 1908’de Çin’de meşrutiyet ilan edildi. Osmanlı Devleti’ndeki 1908 meşrutiyetini bu uluslararası hareketin bir parçası olarak da görebiliriz.

1905 başında Mustafa Kemal kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu ve karargâhı Şam’da bulunan V. Ordu’ya atandı. Orada Dr. Mustafa (Cantekin) adında birinin başkanı olduğu Vatan adlı gizli bir örgüt buldu. Onlara katıldı ve adını Vatan ve Hürriyet diye değiştirerek başına geçti. Fakat Şam bu tür faaliyetler için çok elverişli olmadığından, memleketi olan Selanik’e gidip örgütün bir şubesini kurdu. Orada uzun kalamadığından Vatan ve Hürriyet gelişme gösteremedi. Rumeli’deki asıl örgütlenme, Eylül 1906’da Talat, Rahmi ve İsmail Canbolat’ın 7 arkadaşlarıyla kurdukları Osmanlı Hürriyet Cemiyeti oldu. Kurucular ve üyelerden kimileri asker, kimileri sivildi. Hücre tarzında örgütleniyorlardı. Üye olmak isteyenler gece vakti maskeli üç kişi karşısında Kuran ve tabanca üzerine yemin ediyorlardı. Yeni üyeye ihanetin ölümle cezalandırılacağı özenle belirtiliyordu. 1907’de bu cemiyetle Paris’teki İT birleştiler. Birleşik örgüt İT adını aldı.

1907 yılında Paris’te II. Jön Türk Kongresi toplandı. Ahmet Rıza ve arkadaşları, Sabahattin ve arkadaşları, Ermeniler katıldılar. Bu kongre Ahmet Rıza’nın egemenliği altında cereyan etti. Hazırlanan bir beyanname, Abdülhamit yönetiminin kusurlarını sayıyordu. Kongre silahlı ayaklanma yöntemini de benimsiyordu.

Prof. Dr. Sina Akşin - Kısa Türkiye Tarihi






Share this article :

Yorum Gönder

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.

 
SUPPORT / DESTEK : ATLAS
Copyright © 2014 ATLASİZM