Bilim ve Buluşlar Tarihi

İsaac Asimov - Bilim ve Buluşlar Tarihi


MÖ 2800

Takvimler

Güneş takviminde belirlenen düzene göre günün (ya da gün gece değişiminin) ve günün bölümlerinin kullanılması zamanın geçişini izlemek için yetersizdir. Mevsimlerin değişmesi gibi bazı olaylar birkaç yüz gün süren dönemleri içerir. Bu günleri saymak yorucu bir iştir ve yanılma olasılığı fazladır.

Ancak orta uzunlukta bir döngü, yani ayın safhaları da vardır. Ayın safhalarını tamamlaması 29 veya 30 gün sürer ve mevsim döngülerinin oluşturulması da l2 veya 13 döngü (yani Ay sözcüğünden aylar) sürer.

İnsanların aylara ilk olarak ne zaman önem vermeye başladıklarını bilmiyoruz. Tarih öncesi insanların bile onları saydıklarına dair belirtiler var; fakat bu işi ilk sistemleştiren Fırat-Dicle bölgesinde yaşayanlar olmuştur. Onlar bazı yılların l2 ay ve bazılarının da 13 ay sürdüğü, 19 yıllık bir döngü meydana getirdiler. Bu tür bir döngü yılları mevsimlerle denk tutuyordu. Bu Ay takvimi Yunanlılar tarafından kabul edildi ve Yahudi ayin takvimi olarak hala kullanılmaktadır.

Ancak Mısırlılar esas olarak Ay takvimini kullanmadılar. Onlar için yılın en önemli özelliği Nil'in periyodik olarak taşmasıydı. Sulamayla görevli rahipler, her gün nehirin yüksekliğini ölçtüler ve sonunda taşkının ortalama olarak 365 günde bir geldiğini keşfettiler. Bu, aynı zamanda Güneş'in yıldızlara göre gökte tam bir daire çizmesi için gereken zamandı. (Günümüzde bunu Dünya'nın Güneş etrafında dönmesi için gereken zaman olarak alıyoruz.) İşte bu güneş yılıdır ve buna dayanan bir takvim güneş takvimidir.

Mısırlılar bir yılda l2 yeni Ay olduğunun farkındaydılar; bu nedenle 12 ayları vardı, fakat Ay'ın gerçek safhasına hiç dikkat etmeden, her ay için 30 gün verdiler. Bu, toplam olarak 360 gün ediyordu, sonuna da 5 gün eklediler.

Bu takvim eski tarihlerde icat edilen diğerlerinden daha basit ve kullanışlıydı. Tarihçiler takvimin ilk olarak kullanıldığı zamanı tam bilmiyorlar; fakat rahipler özel hesaplamaları için MÖ 2800 kadar eski bir tarihte kullanmış olabilirler (Nil'in ne zaman taşacağını sadece onların bilmesi, rahipleri kuşkusuz daha güçlü kılıyordu).

Neredeyse üç bin yıl boyunca Mısır takviminden daha iyisi yapılamadı; hatta ondan sonra bile ortaya çıkarılan onun biraz değiştirilmiş haliydi ve yapılan tüm değişikliklerin daha iyi olduğunu da söyleyemeyiz. Şu anki takvimimiz, yine daha iyi olmayan bazı değişiklikleriyle hala Mısır takvimine dayanmaktadır. Bu da, bizim takvimimizi neredeyse beş bin yıl yaşında yapar.

İsaac Asimov - Bilim ve Buluşlar Tarihi


Bir sonraki bölüm hazırlandığında linki burada olacaktır.













Share this article :

Yorum Gönder

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.

 
SUPPORT / DESTEK : ATLAS
Copyright © 2014 ATLASİZM