FESTİVAL

Eric J. Sharpe - Dinler Tarihinde 50 Anahtar Kavram

12. FESTİVAL (FESTİVAL)

Burada "festival" ile kutsal tarih veya mitolojiden bir olay veya olayların (onların etkisini bir başka daha uzun veya daha kısa zaman dilimi için devam ettirme amacı ile) dini törenlerle yerine getirilen şekiller içerisinde belirli zamanlarda dramatik olarak temsil edilişi anlaşılmaktadır.

Dine sosyal açıdan baktığımızda, "başlangıçta her şeyin drama'dan ibaret olduğunu" söyleyebiliriz. İlk zamanlarda din tefekkür ve duadan ziyade davranış olarak ortaya çıkıyordu; nitekim eski dinlerde büyü, mit ve ayin arasında sıkı bir bağ vardı. Bu bağın en önceki şekilleri ile ilgili olarak biz sadece spekülasyonda bulunabiliriz, fakat ilk medeniyetler dönemine baktığımızda;

a) Toplumun refah, düzen ve dengesinin tanrıların kontrolünde olduğuna inanılırdı,

b) Mevsimlik ayinler (festivaller), tanrıların himayesini sağlamak ve kozmik nizamı yenilemek için düzenlenirdi,

c) Tanrılar hakkındaki efsaneler festivaller için bir "mitoloji metni" oluştururdu,

d) Söz konusu festivalin dramatik işleyişi, başlarındaki kral ile birlikte bir festivale katılanlar hiyerarşisini ihtiva ederdi. Bu festivallerin en büyüğü, büyük yaratılış efsanelerinin sık sık nakledildiği Yeni Yıl'da vuku bulurdu.

Zamanla efsane ile ayin arasındaki bağ gevşetilmiş ve bir mitolojik muhteva ve daima mevsimlik, senelik, aylık, yıllık gibi tabii bir dönem münasebetiyle de olsa, çok sayıda daha küçük festival geliştirilmiştir. Dini festivallerin amacı, (tanrı, tanrıça, kral, aziz, şehit gibi) kutsal bir şahsa saygı göstermek ve nihayetinde kutsal ahengi devam ettirmek için kutsal tarihteki olayları yeniden canlandırmaktır. Bununla beraber, bir festivalin asıl amacı belirsizliğe maruz kaldığında onun harici şekillerinin uygulanmaya devam etmesi mümkündür.

Böylece büyük festivaller doğum, büyüme, hayat ve ölüm, karanlık ve aydınlık arasındaki çatışma ve nihayetinde bu nizamın sürdürülmesinden sorumlu tabiatüstü güçlerin yardımını sağlama ihtiyacı gibi büyük tabii uyumla irtibatlandırılan kültle ilgili bir gösteri üzerinde yoğunlaşmıştır. Bu gösteri açık bir şekilde insanın bu dünyadaki konumuyla ilgiliydi ve dinin gittikçe daha antroposentrik (insan merkezli) bir hal aldığı bölgelerde festivaller de nitelik olarak değişiyordu. Mevsimlerin değişiminin canlandırılışı (drama), her ne kadar çoğu kere mevsimle ilgili bir adetin kalıntısı ile birlikte olsa da, insanın kurtuluşunun canlandırılışına yer verirdi. Hıristiyanların Paskalya Yortusu, büyük çapta, Hıristiyanlık öncesi kış ortası güneş festivalini devam ettiren İsanın doğumu yortusu gibi, bir ilkbahar festivalidir. Hıristiyan azizleri Hıristiyanlık öncesi küçük tanrıların sıfatlarını ve festivallerin kontrol ve sorumluluğunu üstlenmişlerdir. Festival takviminin mevsimlik yapısı, klasik Hinduizmde olduğu gibi, klasik Hıristiyanlıkta da açıktır ve esasen aynı sebeplerden dolayıdır.

Din tarihinde festivallerin yoğun olarak yapılması ziraate dayalı hayat tarzının bir parçasıdır ve şahsi entelektüelleşme seviyesinin ve şehirleşmenin sosyal seviyesinin yükselişinin bu dramatik ilgiyi değiştirdiği gösterilebilir. Hangi türden olursa olsun entelektüel (akla dayalı) din, zamanın devreleriyle ilgilenmemesi anlamında zamansızdır ve ahlaki prensipler, tabiatüstü güçlere bağımlılık duygusunun yerini alır.

Eric J. Sharpe - Dinler Tarihinde 50 Anahtar Kavram


Bir sonraki bölüm hazırlandığında linki burada olacaktır.




Share this article :

Yorum Gönder

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.

 
SUPPORT / DESTEK : ATLAS
Copyright © 2014 ATLASİZM