ARABALAR NASIL ÇALIŞIR?

Gemma Elwin Harris - Küçük İnsanlardan Büyük Sorular


ARABALAR NASIL ÇALIŞIR?

David Rooney, Londra Bilim Müzesi ulaştırma bölümü sorumlusu

Arabalar, bir motor sayesinde dönen tekerlekler üzerinde hareket eder. Tekerlekler dönerken, lastik yolun yüzeyini kavrar ve araba hareket eder. Evet ama tekerlekler nasıl döner?

Önce bir benzin istasyonuna uğrayıp arabaya yakıt almak gerek. Alacağınız yakıt benzin ya da motorin olacaktır; yakıt arabanın gıdasıdır. Arabanın yanındaki delikten içeri uzatılan bir hortumdan boşaltılır. Delik yakıt deposuna açılır. Sanırım, bunu görmüşsünüzdür. Kokusu pek hoş değildir.

Depoya yakıt koyduktan sonra, arabayı çalıştırırız; yakıt arabanın motoruna doğru çekilir. Motor, arabanın içindeki gürültülü, karmaşık mekanizmadır. Birazcık benzin yakarak, motorun içindeki şaftı döndüren küçük bir patlama yaratır. (Şaftın şekli kurşun kaleme benzer ama metalden yapılmıştır ve hem çok daha büyük hem de sağlamdır; ayrıca şaftla ev ödevi yapamazsınız.)

Arabanın hareket etmesi için motorda çok hızlı dönen şaftın, arabanın altındaki tekerleklerle bağlantı halinde olması gerekir. Bu, işleri biraz karıştırır çünkü motor çoğunlukla hızlı çalıştığı halde biz arabayı yavaş ya da hızlı sürmek isteyebiliriz. Bu nedenle, motorla tekerlekler arasında vites kutusu adı verilen başka bir mekanizma daha yer alır. Vites kutusu bu sorunu çözer.

Peki, artık arabamızı hareket ettirdik ama bu sadece bir başlangıç. Gideceğimiz yere göre onu sağa sola çevirebilmeliyiz. Bunu yapmak için direksiyonu çeviririz. Böylece öndeki tekerlekler sağa sola döner ve araba da o tarafa doğru yön değiştirir.

Arabamız gayet güzel gidiyor ama istediğimizde yavaşlayabilmeli ya da durabilmeliyiz. Frenler bu işe yarar. Bisiklet kullanıyorsanız, hız kesmek için gidondaki fren kollarını sıktığınızda, fren pabuçlarının janta doğru itildiğini ya da tekerleğe bağlı metal bir diski kavradığını biliyorsunuzdur. Arabada da durum üç aşağı beş yukarı böyledir.

Bir dahaki sefere arabayla seyahat ederken, sürücünün kullandığı bütün düğmelere ve kollara dikkatlice bakın. Bunların hepsi arabayı sürmek, yön değiştirmek ve durdurmak için kullanılmaz. Bir arabanın çalışmasında ısıtıcılardan havalandırmaya, lambalardan kilitlere, müzik sisteminden cam sileceklerine pek çok farklı parça işlev görür.

Arabaların ne kadar karmaşık olduğunu düşünürseniz, böyle tıkır tıkır işlemeleri gerçekten de inanılmaz.

Gemma Elwin Harris - Küçük İnsanlardan Büyük Sorular


Bir sonraki bölüm hazırlandığında linki burada olacaktır.




Share this article :

Yorum Gönder

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.

 
SUPPORT / DESTEK : ATLAS
Copyright © 2014 ATLASİZM