Bir Nefeste Dünya Mitolojisi

Mark Daniels - Bir Nefeste Dünya Mitolojisi

6. BÖLÜM

GÜNEY VE ORTA AMERİKA MİTOLOJİSİ

MAYALAR

Mayaların farklı bir medeniyet olarak ortaya çıkışı M.Ö. yaklaşık 2000 yılına dayanır. Orta Amerika'da bugün Guatemala, Belize, Meksika’nın güneyinin bir kısmı, Honduras’ın batısı ve El Salvador’un kuzeyinin bulunduğu bir bölgede yayılmışlardır. Maya uygarlığı doruk noktasına M.S. yaklaşık 250 dolaylarında erişmiş ve M.S. yaklaşık 900 dolaylarında gücünü kaybetmeye başlamıştır; fakat dillerinin, mitolojilerinin ve kültürlerinin etkisi bir zamanlar yaşamış oldukları bölgede hâlâ hissedilmektedir.

Yunanlıların altın çağındaki gibi (Bkz. 7. Bölüm) Maya toplumu da güçlü birer kral tarafından yönetilen bir dizi bağımsız şehir devleti olarak yapılanmıştı. Muhteşem tapınaklar ve saraylar inşa etmişlerdi ve Kolomb öncesi Amerika’daki bilinen tek tam gelişmiş yazı sistemine sahiptiler.

Maya kültürü sanat, tören ve geleneklerle dolup taşıyordu. İnsan kurban etmeye de meyilliydiler. Mayalar aynı zamanda astronomi, matematik ve tarımda da son derecede kabiliyetliydiler.

Dünyanın Sonu (Belki de Değil)

Dünyanın dört bir yanındaki insanlar, haber bültenlerinde bir yandan bıyık altından gülerek bir yanda da tedirginlikle duyurulan, dünyanın 21 Aralık 2012’de sona ereceğine dair Maya kehanetinin heyecanına kapılmıştı. Fransa'nın güneyindeki küçük bir dağ köyü olan Bugarach’ın insanların güvende olacağı birkaç yerden biri olduğu söylentisi yayıldı; hatta kimileri, köyün şaşkına dönmüş yerlileriyle zaman geçirmek için tek yönlü biletler satın aldılar.

Mayalar, tarihleri üç farklı takvim kullanarak sınıflandırırdı. Haab sivil takvimdi ve her döngüde 365 gün vardı. Her yıl, yirmi gün olarak on dokuz aya bölünmüştü, sadece bir ay beş günden oluşuyordu. Tzolk, dini törenlerin tarihlerini belirleyen kutsal takvimdi. Her döngüde 260 gün vardı, bunlar da on üç gün olarak yirmi parçaya bölünmüştü. Son takvim Uzun Sayım adını taşıyordu. Her döngüde ortalama 7885 yıl bulunan bir astronomik takvimdi. Her döngünün sonunda dünya sona erecek ve yeniden doğacaktı.

Heyecanlı komplo teorisyenleri yıllar boyunca son Uzun Sayım döngüsünün bitiminin 21 Aralık 2012’ye denk geleceğini hesapladılar. Mayalar çok korkunç bir kehanette bulunmamış olsalar da - bu sadece bir takvimin sonu ve diğerinin başlangıcıydı - tıpkı bizim her l Ocak’ta yaptığımız gibi dünyanın sonunun kapıda olduğu kaygısı dört bir yana yayılıverdi.

Bugarach'ın söz konusu felaketle ilişkilendirilmesi biraz gülünçtü. Köyün yaklaşmakta olan kıyamete karşı güvenli bir sığınak olduğunu duyuran internet kaynaklı umut tacirliği kısa zamanda ciddiye bindi. Bölgenin belediye başkanı köyün güvenilir bir sığınak olma durumunu "mahşer günü’’nün yaklaştığı bir kurul toplantısında dile getirme cüretinde bulundu, yerel gazeteler de bu olayı yakalamakta gecikmedi. Haber dünyanın dört bir yanındaki iletişim ağlarında dolaşmaya başlayınca, artık olay köyle özdeşleşir hale gelmeye başlamıştı.

Bu hikaye mitlerin ve hikaye anlatıcılığının gücüne çok iyi bir örnektir. Dünyanın sonuyla dalga geçen insanların bile (daha önce Maya teolojisinden bahsedildiğini asla duymamış olmalarına rağmen) gözlerinde huzursuz bir ifade vardı. Fransa’ya gidenler bize dünyayı anlamaktan hâlâ ne kadar uzak olduğumuzu ve onu anlamlandırmaya çalışan herhangi bir karmaşık senaryoya ne kadar kolay kapılabildiğimizi gösterdiler.

Mark Daniels - Bir Nefeste Dünya Mitolojisi


Bir sonraki bölüm hazırlandığında linki burada olacaktır.





Share this article :

Yorum Gönder

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.

 
SUPPORT / DESTEK : ATLAS
Copyright © 2014 ATLASİZM